b. Luận đề chính nghĩa:– tứ tưởng nhân nghĩa: ý kiến mới mẻ, hiện đại vượt thời đại của Nguyễn Trãi: Nhân nghĩa tức là gắn với việc yêu dân, chấp thuận hòa bình, cùng gắn với lòng yêu thương nước sâu sắc.– Sự tồn tại hòa bình có hòa bình của nước Đại Việt ta tự bao đời nay,…(Còn tiếp)

II. Bài văn mẫu Phân tích thành công Bình Ngô đại cáo (Chuẩn) 

1. Phân tích vật phẩm Bình Ngô đại cáo, mẫu số 1 (Chuẩn):


Nguyễn Trãi (1380-1942), hiệu là Ức Trai, là 1 trong những nhà chủ yếu trị, quân sự chiến lược tài ba và lỗi lạc, ông tham gia lành mạnh và tích cực và góp phần nhiều những công lao to bự trong cuộc binh cách chống quân Minh của Lê Lợi với vai trò là 1 quân sư. Với mọi công trạng vĩ đại của mình trong sự nghiệp gây ra và bảo đảm an toàn Tổ quốc, Nguyễn Trãi đang trở thành bậc khai quốc công thần đời đầu ở trong phòng Hậu Lê. Mặc dù nhiên, vấn đề tham gia sâu rộng lớn vào bao gồm trị và có rất nhiều đóng góp to to đã khiến ông trở nên cái gai trong mắt của rất nhiều thế lực đối lập, cuối cùng phiên bản thân ông và gia đình phải chịu đựng án oan thảm khốc tru di tam tộc (thảm án Lệ bỏ ra viên), khiến người đời không khỏi đau xót, tiếc nuối thương. Ngoài là một trong những nhà chủ yếu trị, quân sự chiến lược tài ba, nguyễn trãi còn theo thông tin được biết đến là một trong những nhà văn chủ yếu luận kiệt xuất, với con số tác phẩm mặc dù ít dẫu vậy bài nào thì cũng để lại giờ đồng hồ vang mang đến muôn đời hoàn toàn có thể kể đến hai tác phẩm tiêu biểu vượt trội là Quân trung trường đoản cú mệnh tập với Bình ngô đại cáo. Ông là 1 trong người chịu ảnh hưởng sâu dung nhan của nền Nho giáo mặc dù thế theo như lời của è Đình Hựu thì “Về hệ thống, bốn tưởng nhân sinh của nguyễn trãi vẫn trực thuộc Nho giáo nhưng là một trong Nho giáo khoáng đạt, rộng rãi, không câu nệ và vì chưng vậy không những là gần gũi mà còn là phong phú và đa dạng hơn, cao hơn nữa lối sinh sống thuộc dân tộc bản địa trước đó”. Có thể thấy, tứ tưởng của đường nguyễn trãi gồm có bố điểm chính trước tiên là tư tưởng nhân nghĩa, sản phẩm công nghệ hai là bốn tưởng phụng mệnh trời và ở đầu cuối là tư tưởng nhân dân, văn minh hẳn so với những danh nhân, nghĩa sĩ thuộc thời. Và khối hệ thống tư tưởng này ta hoàn toàn có thể nhận thấy rõ trong tác phẩm khét tiếng nhất của ông là Bình ngô đại cáo, tác phẩm được coi như là bạn dạng tuyên ngôn độc lập thứ 2 của dân tộc sau nam quốc đánh hà.

Bạn đang xem: Phân tích bình ngô đại cáo ngữ văn 10

Bình ngô đại cáo được chế tác vào cuối năm 1427, thời khắc nghĩa quân Lam tô giành được thắng lợi huy hoàng, tiêu diệt 15 vạn viện binh tương hỗ của giặc Minh xâm lược vày Liễu Thăng cùng Mộc Thạnh dẫn đầu. Vương vãi Thông bắt buộc viết thư xin hàng với rút quân về nước, phố nguyễn trãi thừa lệnh Lê Lợi viết Bình Ngô đại cáo để ra mắt cho quần chúng. # về việc đã dẹp im giặc Minh xâm lược, đôi khi nó cũng vào vai trò như là một bản tuyên ngôn độc lập, khai xuất hiện một triều đại mới, triều đại thịnh thế của nhà Hậu Lê, mở ra kỷ nguyên mới độc lập, tự do thoải mái cho dân tộc. Bình Ngô đại cáo được gọi vào đầu năm 1428. Về chân thành và ý nghĩa nhan đề “Bình Ngô đại cáo”, sinh sống đây rất có thể lý giải rằng vua Minh là người đất Ngô, nên những lúc nói “Bình Ngô” ta sẽ hiểu rằng là tỉnh bình định quân Minh xâm lược. Hoặc một giải pháp hiểu khác, thì trước đây vào thời tam quốc, nước Ngô là nước đang cai trị việt nam một cách man rợ và vô nhân đạo, cái brand name “giặc Ngô” xuất xắc nước tuyệt “nước Ngô” đang trở thành một loại từ khóa ám ảnh với quần chúng ta bao đời, vậy nên khi nói tới giặc Ngô tức là nói cho thứ giặc xâm lược tàn nhẫn và độc ác. “Đại cáo” tức là bạn dạng cáo lớn, làm việc đây đường nguyễn trãi muốn khẳng định đại đạo của dân tộc “Đem đại nghĩa để chiến thắng hung tàn/Lấy chí nhân để vậy cường bạo” vốn là gai chỉ đỏ xuyên thấu trong tác phẩm. Sản phẩm hai nữa “đại cáo” này còn nối sát với thể nhiều loại văn bản đương đại trong phòng Minh, có ý nghĩa sâu sắc pháp luật, người sáng tác muốn xác định rằng trên đây cũng là 1 trong những văn kiện lao lý của Đại Việt, có giá trị, ý nghĩa sâu sắc tương đương với văn kiện pháp luật của nhà Minh, xác định nền tự do của dân tộc.

*

Phân tích chiến thắng Bình Ngô đại cáo nhằm thấy bốn tưởng nhân nghĩa, lấy dân làm cho gốc của Nguyễn Trãi

Mở đầu bài xích cáo phố nguyễn trãi đã nêu ra những luận đề chính đạo với mục đích làm cơ sở, địa thế căn cứ xác xứng đáng để triển khai toàn bộ nội dung bài cáo.

Xem thêm: Trường Đại Học Khoa Học Thái Nguyên Đăng Nhập, Thư Viện Trường Đại Học Nông Lâm

“Việc nhân nghĩa cốt ở im dân,Quân điếu phân phát trước lo trừ bạo;Như nước Đại Việt ta tự trước,Vốn xưng nền văn hiến sẽ lâu,Núi sông bờ cõi đã chia,Phong tục bắc vào nam cũng khác;Từ Triệu, Đinh, Lý, trần bao đời xây nền độc lậpCùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ một phương;Tuy khỏe khoắn yếu có lúc khác nhau,Song hào kiệt thời nào thì cũng có

Cho nên:Lưu Cung tham công cần thất bại;Triệu Tiết mê say lớn bắt buộc tiêu vong;Cửa Hàm Tử bắt sinh sống Toa ĐôSông Bạch Đằng giết thịt tươi Ô Mã

Việc xưa xem xét, chứng cứ còn ghi”

Đầu tiên đường nguyễn trãi nêu ra tư tưởng nhân nghĩa biểu lộ ở vấn đề yêu thương con người, được biểu hiện thông qua các hành động cụ thể bao hàm “Việc nhân nghĩa cốt ở yên ổn dân”, nghĩa là tín đồ đứng đầu một tổ quốc phải bao gồm trách nhiệm bảo vệ cuộc sinh sống bình yên, ấm yên cho nhân dân. Kéo theo việc bảo đảm an toàn cuộc sống thận trọng đó thì “Quân điếu phát trước lo trừ bạo”, vốn là 1 tích khởi đầu từ điển vậy trong ghê thư, ngụ ý muốn “yên dân” thì phải tiêu trừ tham hung tàn ngược, những gia thế đã phá vỡ sự cẩn trọng của nhân dân. Từ đó thấy được cách nhìn mới mẻ, tân tiến vượt thời đại của Nguyễn Trãi: Nhân nghĩa có nghĩa là gắn với việc yêu dân, bằng lòng hòa bình, với gắn cùng với lòng yêu thương nước sâu sắc. Luận đề lắp thêm hai mà phố nguyễn trãi đề cập đó là sự tồn tại hòa bình có độc lập của nước Đại Việt ta từ bỏ bao đời nay, được tác giả xác định như một đạo lý khách quan thông qua năm nhân tố cơ bản để chứng tỏ cho luận đề trên của mình. Bao hàm nền văn hiến hòa bình đã vĩnh cửu từ lâu đời “vốn xưng nền văn hiến đã lâu”, bao gồm cương vực phạm vi hoạt động riêng “núi sông lãnh thổ đã chia”, rồi về văn hóa chúng ta cũng gồm phong tục tập cửa hàng riêng khi “phong tục bắc nam cũng khác”. Xét về điều tỉ mỷ lịch sử, giả dụ như phương Bắc gồm Hán, Đường, Tống, Nguyên thì nước Đại Việt ta cũng chẳng kém cạnh khi gồm Triệu, Đinh, Lý, Trần rất nhiều triều đại đã bao lần tạo nền độc lập. Truyền thống lịch sử hào hùng riêng này còn được rõ ràng hóa trong số những câu thơ “Tuy dạn dĩ yếu có lúc khác nhau/Song kỹ năng thời nào thì cũng có”, khẳng định đời nào, triều đại nào bọn họ cũng bao gồm những anh hùng vang danh sử sách, lập bắt buộc những chiến công mập ú để đảm bảo an toàn nền tự do dân tộc của bọn chúng ta, khiến kẻ thù biết bao phen thất bại, khốn đốn. Vậy buộc phải mới bao gồm chuyện như “Lưu Cung tham công cần thất bại; Triệu Tiết mê say lớn đề xuất tiêu vong; cửa ngõ Hàm Tử bắt sinh sống Toa Đô; Sông Bạch Đằng thịt tươi Ô Mã”, này đã là những triệu chứng cứ, đều sự thực biệt lập không thể chối cãi, in hằn vào từng trang sử sách của nước Đại Việt ta bao đời nay. Và cuối cùng kết lại đông đảo yếu tố bên trên là lời khẳng định tự do độc lập riêng biệt của dân tộc bản địa trong ý thơ “mỗi bên xưng đế một phương” trình bày phong thái từ bỏ tin, mạnh mẽ mẽ, ý thức từ bỏ cường dân tộc của đường nguyễn trãi trong việc xác minh nền độc lập, khu vực của khu đất nước. Rằng vua nước nam giới chỉ xưng “đế”, chứ không hề xưng “vương” theo cái kiểu mạt sát, khinh thường xuyên của nước phương Bắc, xem họ là nước chư hầu, dựa vào vào “thiên triều” của chúng. Mà lại ta có thể thấy rõ ở bài bác cáo này đường nguyễn trãi đã trọn vẹn phủ nhấn cái ý kiến ngạo mạn ấy, khẳng định sự tách bóc biệt thân hai giang sơn dân tộc trên tất cả các lĩnh vực bao gồm địa lý, lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán, chủ quyền lãnh thổ làm cho một khối hệ thống lý luận, căn cứ kiên cố để triển khai tiếp những luận đề phía sau. Có thể nói rằng phố nguyễn trãi đã rất sắc sảo khi phát hành một quan niệm về nước nhà dân tộc dựa vào 5 nguyên tố trên, đây là một bước tiến khôn xiết lớn, hoàn thành xong định nghĩa về tổ quốc so với phiên bản tuyên ngôn tự do lần thứ nhất chỉ bao gồm 2 yếu tố lãnh thổ và độc lập riêng, thể hiện kĩ năng lý luận với tầm bốn duy của một tuấn kiệt kiệt xuất khẩu trước thời đại. Tiếp tế đó ko kể nội dung chủ yếu của luận đề, sự thuyết phục của quan điểm trên còn nằm tại vị trí cái phương pháp mà tác giả Nguyễn Trãi sử dụng các từ ngữ như: từ bỏ trước, đang lâu, sẽ chia, cũng khác. Mà tất cả những trường đoản cú ngữ đó lại thuộc và một trường khẳng định sự hiển nhiên, vốn có, lâu lăm của đạo lý mà tác giả đã nêu ra. 

Sau khi nêu ra nhị luận đề chủ yếu nghĩa, đường nguyễn trãi đã tiến hành nêu ra những tội ác của giặc Minh làm nên ra đối với nhân dân ta. Người sáng tác đã đứng trên nhì lập ngôi trường là lập trường của dân tộc bản địa và lập trường nhân nghĩa nhân phiên bản để cáo giác tội ác của kẻ thù. Trước tiên là trên lập trường dân tộc, ông đã tố cáo, dấn diện rõ ràng âm mưu cướp nước của giặc Minh trải qua mấy câu thơ sau:

“Vừa rồi:Nhân chúng ta Hồ chính sự phiền hàĐể nội địa lòng dân oán thù hậnQuân cuồng Minh vượt cơ gây hoạBọn gian tà còn chào bán nước cầu vinh”

Dùng những từ ngữ “nhân”, “thừa cơ” nhằm vạch trần luận điệu bịp bợm ở trong nhà Minh kéo quân sang vn với danh nghĩa “phù Trần diệt Hồ”, nhưng thực tiễn là thừa cơ hội xâm lược Đại Việt. Vịn vào việc Hồ Quý Ly lên ngôi không danh chủ yếu ngôn thuận, không được lòng dân để mang được sự ủng hộ của quần chúng Đại Việt nhằm thực hiện mưu yếu kế bẩn mà bọn chúng đã ấp ủ lâu nay nay. 

Đứng bên trên lập trường nhân bản, nhân nghĩa, đứng về phía quyền sống của quần chúng. # để cáo giác chủ trương ách thống trị phản nhân đạo của kẻ thù. Trước tiên là giặc Minh vẫn hủy hoại cuộc sống của dân chúng bằng hành động diệt chủng khôn xiết tàn bạo, man rợ “Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn/Vùi bé đỏ xuống bên dưới hầm tai vạ” . Tội ác máy hai là tiêu diệt môi trường sống của nhân dân Đại Việt “Nặng thuế khóa sạch sẽ không váy đầm núi/Tàn sợ cả giống côn trùng nhỏ cây cỏ”, các loại sưu cao thuế nặng sẽ đẩy quần chúng vào bước đường cần vơ vét hết sạch tài nguyên khu đất nước, gây ra sự hủy diệt nặng nề so với các như là loài từ nhiên, triệt con đường sống của vạn vật. Tội tình thứ ba của chúng là việc sử dụng người dân như là 1 công cụ biết nói nhằm vơ vét sản vật, là giải pháp để phục dịch cho lòng tham vô đáy của mình“Người bị nghiền xuống biển lớn dòng lưng mò ngọc, ngán cố cá phệ thuồng luồng/ Kẻ bị đem vào núi đãi cat tìm vàng, dẫu vậy khốn nỗi rừng sâu nước độc/ ni xây nhà, mai đắp đất, thuộc cấp nào phục dịch mang lại vừa?” vô cùng gian ác và tàn bạo. Sự cai trị hung ác của giặc Minh xâm lược đã khiến cho tất cả những người dân vô tội lâm vào cảnh bước đường cùng cực, bị triệt tiêu mặt đường sống, đẩy dân chúng ta vào chỗ nguy hại khi phải đối mặt với “rừng thiêng nước độc”, với “cá lớn thuồng thuồng”. Chưa kể là cuộc sống thường ngày vốn yên ấm bấy lâu nay cũng vỡ lẽ nát khi “tan tác cả nghề canh cửi”, gia đình hạnh phúc hốt nhiên chốc không đủ người ck người phụ vương “Nheo nhóc rứa kẻ góa bụa khốn cùng”. Sự gian ác ấy mang đến “trúc nam giới Sơn ko ghi không còn tội”, sự nhát hạ bẩn thỉu này gồm dùng nước Đông Hải cũng muôn thuở tanh tưởi. đường nguyễn trãi viết “Lẽ làm sao trời đất dung tha? Ai bảo thần dân chịu đựng được?” đó là sự khó tính trước chính sách cai trị hung ác của kẻ thù, đồng thời cũng là tấm lòng nhức xót vạn phần cho phần nhiều nỗi thống khổ cơ mà nhân dân ta yêu cầu chịu đựng xuyên suốt mấy mươi năm qua. Về thẩm mỹ và nghệ thuật viết cáo trạng trong khúc này, ta rất có thể nhận thấy rõ bí quyết sử dụng nghệ thuật tương phản đối lập giữa quần chúng. # ta với giặc thù, nhằm nhấn mạnh, xung khắc sâu sự đớn đau của nhân dân cùng tội ác hung tàn của kẻ thù. Ngoài ra Nguyễn Trãi còn sử dụng các hình hình ảnh rất giàu cực hiếm biểu cảm, gợi tả như “trúc phái nam Sơn”, “nước Đông Hải”, dùng mẫu vô cùng, tột bậc để diễn đạt cái vô tận trong số những tội ác của kẻ thù. Giọng văn có những lúc thì thống thiết, nhức đớn, xót xa khi nói tới thảm cảnh của nhân dân, cơ mà cũng có lúc đanh thép, hùng hồn để kết tội quân thù “Thằng há miệng, đứa nhe răng, huyết mỡ bấy no nê không chán/ Lẽ như thế nào trời khu đất dung tha? Ai bảo thần dân chịu được?” là lời kết tội kẻ thù, là lời để ngỏ, lời để dồn lòng căm thù vào đối tượng đã tạo ra biết bao đớn đau đến dân tộc, giống nòi.

Tiếp tục soi đạo lý vào thực tiễn, đường nguyễn trãi đã nói tới tính chất chính nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, nhắc lại quá trình chinh phạt đau khổ và ý thức tất chiến hạ của cuộc khởi nghĩa. Trong quy trình tiến độ đầu, “vạn sự khởi đầu nan” cuộc khởi nghĩa của chủ tướng Lê Lợi chạm mặt rất các khó khăn, trước tiên Nguyễn Trãi sẽ tái hiện lại sự tương quan giữa ta và địch. Về phía địch, lúc cờ khởi nghĩa của ta vừa dấy lên, thì cũng chính là lúc “quân thù sẽ mạnh”, giặc Minh thừa thế giở thói “hung thiết bị ngang dọc” thoải mái tác oai vệ tác quái, phô trương thanh thế đàn áp nhân dân. Ngược lại về phía ta thì lại gặp vô vàn khó khăn trắc trở “tuấn kiệt như sao buổi sớm, tuấn kiệt như lá color thu”, vốn sẽ thiếu người, thiếu lực lượng cùng thiếu nhất là những người tài chịu đứng ra giúp nước phò tá Lê Lợi, trong việc bôn tẩu, bàn luận kế sách chống quân thù. “Trông người người càng vắng ngắt bóng, mịt mù như chốn bể khơi” người thiếu, lực mỏng dính và tuyến phố khởi nghĩa cũng còn quá mơ hồ, bởi so với địch thực sự thế lực của ta tất yêu chống đỡ được vượt lâu. Một nỗi lo khác nữa ấy là ko kể thiếu lực lượng lao động ta còn thiếu cả thứ lực “Vận nước nặng nề khăn/Linh đánh lương hết mấy tuần/Khôi thị xã quân không một đội”, thiếu thốn lương thực, vũ khí, không có nguồn tiếp tế khiến nghĩa quân nhiều lần lao đao, khốn cạnh tranh trong việc bảo trì tinh thần quân lính. Rất có thể thấy rõ rằng, đối sánh tương quan lực lượng thân ta và địch là hoàn toàn chênh lệch với mẫu thế yếu ở trong về nghĩa quân Lam Sơn. Cùng để quá qua tất cả những trở ngại trên, lật ngược ván cờ làm cho nên thành công lừng lẫy trước quân địch phải kể đến yếu tố tiên quyết đó là sự lãnh đạo xuất sắc của vị lãnh tụ dẫn đầu nghĩa quân – Lê Lợi. Ở Lê Lợi hội tụ tương đối đầy đủ những yếu tố của một công ty lãnh tụ vĩ đại: có lòng căm thù giặc sâu sắc, quyết chổ chính giữa cao độ vào việc thực hiện lý tưởng cao đẹp phục hồi giang sơn, nền độc lập của dân tộc “Đau lòng nhức óc, chốc đà mười mấy năm trời…Chỉ do dự một nỗi đồ dùng hồi”. Ông cũng là fan rất biết coi trọng anh tài “Cỗ xe ước hiền thường chăm chăm còn dành phía tả”, biết quý trọng vai trò của nhân dân, biết tập hợp sức mạnh của quần chúng. # vốn là yếu tố tiên quyết để quyết định chiến thắng của khởi nghĩa. Cung cấp đó ngơi nghỉ Lê Lợi còn có chức năng thu phục lòng người khiến cho khối đại câu kết vững mạnh mẽ trong toàn quân, quân sĩ trên dưới một lòng kháng giặc “Nhân dân tư cõi một nhà, dựng nên trúc ngọn cờ phấp phới/Tướng sĩ một lòng phụ tử, hoà nước sông chén rượu ngọt ngào”. Cuối cùng một yếu ớt tố không thể không có ở bạn lãnh đạo ấy là sự việc tài trí mưu lược, xuất sắc bày binh tía trận của Lê Lợi “Thế trận xuất kỳ, lấy yếu phòng mạnh/Dùng quân mai phục, đem ít địch nhiều”. 

Sau quá trình đầu đầy khó khăn của cuộc khởi nghĩa tuy vậy với vai trò của fan lãnh tụ kiệt xuất Lê Lợi thì nghĩa quân bắt đầu bước vào quá trình phản công mạnh bạo mẽ để giành chiến hạ lợi. Ở khoảng thứ nhất, quân ta vẫn tiến đánh những vị trí đóng góp quân không giống nhau của địch tạo nên chúng sức thuộc lực kiệt, cần cầu cứu quân tiếp viện, trái ngược với tiến độ đầu thì ở chỗ này nghĩa quân đã liên tục giành được những thành công vang dội, còn quân địch thì phải nhận sản phẩm loạt những chiến bại, khôn cùng nhục nhã. Về phía ta thì “Trận ý trung nhân Đằng sấm vang chớp giật/Miền Trà lấn trúc chẻ tro bay/Sĩ khí đã hăng/Quân thanh càng mạnh”, còn lũ địch nhát gan chỉ được nước “Trần Trí, tô Thọ nghe hơi cơ mà mất vía/Lý An, Phương Chính, nín thở cầu thoát thân”. Quân ta liên tiếp giành lại hầu hết thành trì, vùng đất đã rơi vào tình thế tay giặc như Tây Kinh, Đông Đô, tốt Động, Ninh Kiều, khiến quân giặc nghe hơi mà mất vía, trái lại về phía địch thì toàn nhấn lại hầu hết trận thảm bại, “máu tung thành sông”, “thây hóa học đầy nội”, tướng soái kẻ bêu đầu, đứa tử trận, vương Thông, Mã Anh mặc dù cố giải cứu nhưng công dụng cũng đành “Bó tay để ngóng bại vong, giặc sẽ trí cùng lực kiệt”. ở đầu cuối cái mà kẻ mưu đồ cướp nước dấn lại tà tà nỗi nhục mang lại muôn nghìn sau “Tham công danh sự nghiệp một lúc, để cười cho toàn bộ thế gian”. Tổng kết lại, kẻ thù hiện lên với bộ dáng rất là thảm bại, nhục nhã, còn quân dân ta là sự việc vẻ vang rong thắng lợi sáng ngời bốn tưởng nhân ngãi “Tham công danh sự nghiệp một lúc, để cười cợt cho tất cả thế gian”, “Chẳng tấn công mà tín đồ chịu khuất, ta đây mưu phạt trung tâm công”, làm cho nên thắng lợi vô cùng đáng trân trọng. 

Sang chặng đường thứ hai, sau khi kẻ thù rơi vào lose thảm hại, nhưng bọn chúng vẫn ngoan thế không chịu rút về nước, trái lại còn gửi thêm quân tiếp viện vì chưng hai tướng Mộc Thạnh và Liễu Thăng chỉ huy chia có tác dụng hai đạo quân tiến vào vn hòng tiêu diệt nghĩa quân, đem lại vậy chủ động. Từ bây giờ đây nghĩa binh ta thường xuyên quá trình kháng chiến, tiếp diễn sĩ khí của khoảng đường trước tiên để ngăn đánh kẻ thù ở vùng biên giới, phá tan âm mưu hiểm độc của chúng. Nhưng sau cuối trước việc khỏe khoắn “chặt mũi tiên phong”, “tuyệt mối cung cấp lương thực”, “Thuận đà ta chuyển lưỡi dao tung phá…Lại thêm quân bốn mặt vây thành/Hẹn đến thời điểm giữa tháng mười khử giặc/Sĩ tốt kén anh hùng hổ/Bề tôi lựa chọn kẻ vuốt nanh”của ta. Thì dòng mà kẻ thù nhận lại cũng chỉ bao gồm thảm bại hơn chứ không có thảm bại nhất, “trận bỏ ra Lăng, Liễu Thăng thất thế”, “trận Mã Yên, Liễu Thăng cụt đầu”, Lương Minh tử vong, Bá Khánh cùng kế phải tự vẫn. Sĩ khí quân giặc vốn đã chán nản và bi quan nay lại thêm điên cuồng xả thân tàn gần kề lẫn nhau, ta chưa đánh tuy thế giặc đã tự loạn, quân Mộc Thạnh thất đảm kinh hồn giẫm đánh đấm lên nhau để mà lại thoát thân, thảm hại vô cùng. Nhưng với tư tưởng nhân ngãi xuyên suốt, ta không phần nhiều không đuổi cùng diệt tận nhưng “Thần vũ chẳng giết mổ hại, thể lòng trời ta mở đường hiếu sinh”, “Mã Kỳ, Phương Chính, cấp cho năm trăm mẫu thuyền/ vương Thông, Mã Anh, phát mang lại vài ngàn cỗ ngựa” để bọn chúng rút lui về nước trong sự tâm phục khẩu phục, vừa để quân dân nghỉ ngơi ngơi đem sức khôi phục tổ quốc sau chiến tranh. Nghệ thuật và thẩm mỹ chính trong toàn đoạn cáo nói đến hai đoạn đường chống giặc Minh của quân ta là văn pháp đậm chất hero ca được biểu đạt bằng các hình hình ảnh rộng lớn, biểu hiện sự kỳ vĩ của thiên nhiên, dùng ngữ điệu đặc sắc, với các động từ thường xuyên để biểu đạt sự chuyển rung tiếp tục của trận chiến, dùng đều tính từ ở mức độ buổi tối đa để làm nên tương phản thâm thúy giữa ta cùng địch. Cấp dưỡng đó là thẩm mỹ và nghệ thuật dùng câu văn linh hoạt, chiến thắng của ta thì sử dụng câu văn ngắn biểu lộ sự dồn dập, quyết đoán bạo phổi mẽ, oai phong hùng, còn thua thảm của địch thì được diễn tả bằng hầu hết câu văn dài thể hiện đặc thù khôn cùng, không vấn đề gì kể không còn được. 

Cuối cùng phố nguyễn trãi chuyển sang trọng tuyên bố chiến quả, khẳng định sự nghiệp chính đạo của nghĩa quân Lam Sơn. “Xã tắc từ đây vững bền/Giang đánh từ phía trên đổi mới”, tuyên bố chiến thắng, lộ diện một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên chủ quyền cho dân tộc, tạo ra nhà nước Đại Việt tự nhà và sum vầy dưới triều vua mới. Sau là rút ra những bài học lịch sử sâu sắc, từ bỏ quy lao lý của trời đất và tự nhiên, “Càn khôn bĩ rồi lại thái/Nhật nguyệt hối rồi lại minh” bộc lộ sự tin cẩn vào vận mệnh new của dân tộc, sau khoản thời gian đã trải qua cơn bĩ cực của định kỳ sử. Thứ hai là thành công của bọn họ được làm cho nhờ sự phối hợp của sức mạnh thời đại “Một cỗ nhung y chiến thắng/Nên công oanh liệt ngàn năm”, với yếu tố vật dụng hai chính là sức bạo phổi của truyền thống lịch sử “Âu cũng dựa vào trời đất tổ tông rất linh thiêng đã thầm lặng phù trợ”.

Bình Ngô đại cáo đã tố cáo tội ác của quân thù xâm lược, ca tụng cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, tác phẩm được coi là bản tuyên ngôn độc lập, tuyên bố về nên độc lập của dân tộc bản địa là áng thiên cổ hùng văn còn mãi giá trị nghìn đời sau của non sông ta. Về nghệ thuật, đó là việc kết hợp hài hòa và hợp lý giữa yếu đuối tố thiết yếu luận, diễn đạt ở kết cấu giải thích chặt chẽ, lập luận sắc bén, lời văn đanh thép, hùng hồn, và hóa học văn chương nghệ thuật và thẩm mỹ thể hiện tại ở lời văn vô cùng giàu cảm xúc, câu văn nhiều hình tượng.