Những người lính sống sót trong chiến dịch này không ai cầm được nước mắt, đều hồi ức về 1 thời chinh chiến ào về vào họ mặc nghe đọc lại bài thơ. Nhưng bài xích thơ được truyền miệng đã tạo ra nhiều dị bản khác nhau, là một trong người lính đã từng có lần tham gia chiến dịch, ngày 16.7.2017 shop chúng tôi trở lại thành cổ, thả hoa đăng trên sông Thạch Hãn để tưởng nhớ đồng đội, trong tôi trào dưng một cảm giác và thấy cần mày mò đến ngọn nguồn bài xích thơ sẽ nói vậy cho tấm lòng của mỗi người còn sống với những người dân đồng đồng đội đã không trở về. Chúng tôi xin dẫn bài viết dưới trên đây của người sáng tác Nghi PH về bắt đầu của bài bác thơ để trả lại vẻ trong sạch của nguyên tác.Bạn đang xem: đò xuôi thạch hãn xin chèo nhẹ


*

Trong ảnh, Lê Bá Dương là chiến sỹ đang nắm súng AK.

Bạn đang xem: Đò xuôi thạch hãn xin chèo nhẹ đáy sông còn đó bạn tôi nằm

1. Về tác giả

Anh Lê Bá Dương từ kể: cha tôi là người TP. Vinh, chị em quê Diễn Châu, mái ấm gia đình lên Nghĩa Đàn ở, tôi lại sinh làm việc Hà Nội, học ở Hà Đông, 13 tuổi về lại Nghệ An, 15 tuổi tôi trốn nhà đi bộ đội.

Anh Lê Bá Dương hiện nay là nghệ sĩ Nhiếp ảnh, Hội viên hội nghệ sỹ Nhiếp hình ảnh Việt Nam, là nhà báo, phóng viên thường trú của báo Văn hoá trên Nha Trang.

Nhập ngũ năm 15 tuổi và ngay trong trận đánh vào làng Tây Trì (Đông Hà) khi 15 tuổi “cộng” 49 ngày, anh đã trở thành dũng sỹ diệt Mỹ. Rất nhiều năm tiếp theo từ 1968 cho 1973, trải qua không ít trận đánh nổi tiếng trên chiến trường Quảng Trị, anh đã được khuyến mãi nhiều thương hiệu dũng sỹ khử Mỹ, dũng sỹ diệt cơ giới, dũng sỹ diệt máy bay… fan chiến sỹ với trên chục vết thương trên từ đầu đến chân đã nhì lần được ý kiến đề nghị tuyên dương hero nhưng rồi lốt thương ông xã vết thương, câu hỏi hoàn tất làm hồ sơ mấy lần dở dang ko thành.

Hồi ấy, trên chiến trường B5 từng vẫn dấy lên trào lưu “Xung kích như Lê Bá Dương, chốt chặt như Lê Bá Dương”. Báo Nhân Dân, Quân Đội Nhân Dân, tiền Phong đã bao gồm nhiều nội dung bài viết và in hình ảnh Lê Bá Dương mặt trẻ măng, kẹp AK giữa chiến trường khói lửa mà lại mắt cứ vào văn vắt, môi mím chặt mà lại cứ thấy phảng phất một nụ cười. Dạo bước đó, chiến trường Quảng Trị, hàng ngày hao hụt quân số sản phẩm trăm. Hàngđêm, bộđội từ bỏ bờ bắcvượt sông Thạch Hãn thêm vào lực lượng bảo đảm thành cổ, tuy vậy cũng từng ngày nhìn lại chỉ thấy toàn bộ đội mới. Lính của ngày hôm trướcđã trường thọ nằm lại mảnhđất Quảng Trị.Cái thuởmáu lửa, xác ta cùng xác địch lộn tùng phèo, khu đất đá không được để che quân. Ngày cuối cùng, khi tất cả lệnh rút quân, nước sông mùa mưa dâng cao, bộ đội vượt sông về bờ bắc dưới pháo sáng sủa vàlàn đạndàyđặc củađịch,ít người may mắn lênđược bờ, phần lớn các anh là những sinh viên từ các trường đại học nhập ngũở tuổi 19-20, những anhmãi mãi nằm lại dướiđáysông...

2. Về bản thảo lúc đầu của bài xích thơ Đò lên Thạch Hãn

Từ năm 1976, năm nào anh Lê Bá Dương cũng về Quảng Trị thăm viếng bằng hữu đã hy sinh. Năm 1987, như những năm, Lê Bá Dương về lại Quảng Trị, vào chợ sở hữu hoa. Trước đó anh chỉ hái hoa dại, hoa rừng. Năm 87, lần đầu tiên anh thiết lập hoa làm việc chợ. Xuống sát mép sông Thạch Hãn anh gặp một bà thuyền chài. Anh bảo: - Mệ cho nhỏ đi thuyền dọc sông một vài tiếng, không còn bao tiền bé trả. Bà cụ đồng ý 8 ngàn vnđ một tiếng. Anh ngồi thuyền thả hoa bên trên sông, nước đôi mắt nhạt nhòa. Bà vắt không nói gì, nhìn anh thả hoa và âm thầm lặng lẽ chèo những đặn. 4 tiếng sau, anh bảo 8 ngàn/1 giờ, 4 giờ nhỏ trả mệ 50 ngàn. Bà cầm cố quỳ xuống, khóc nói: - mi làm vậy sao mệ dám mang tiền của mi!

Chào mẹ, anh lên bờ, ngồi bó giò nhìn loại sông. Hoa vừa thả dập dờn trôi theo dòng nước. Anh miên man nghĩ: bằng hữu đang nằm bên dưới sông, bềnh bồng theo hầu như cánh hoa. Có cái thuyền sản phẩm công nghệ chạy ngược lên, bọt nước khua trắng. Tự nhiên nước mắt anh ứa ra. Vào đầu anh hình thành phần đông vần thơ. Nguyên văn ban sơ là:

Đò lên Thạch Hãn xin chèo nhẹ

Đáy sông còn đó các bạn tôi nằm

rã chợ chiều xuôi đò có vội

Xin, xin chớ khuấy đục loại trong

Lời bình:

Đò lên Thạch Hãn xin chèo nhẹ- chính là lời thỉnh mong của tín đồ cựu chiến binh so với những ai đi lại trên loại sông này. Mặt dưới sông chúng ta tôi đã yên nghỉ, xin chớ khuấy động. Hãy nhằm cho các bạn của tôi ngủ yên!

Mọi tín đồ qua đó là qua một nơi linh thiêng. Biết bao đại trượng phu trai của khu đất Việt đã nằm xuống trong lòngdòng sông này. Hãydành phần đông phút giây lắng đọng bên họ. Có vội, có vội mang lại mấy cũng xin lưu giữ rằng, siêu nhiều, tương đối nhiều đồng nhóm tôi vẫn nằm bên dưới đó. Đừng làm những gì khuấy đục chiếc trong của con sông đã ủ ấp đồng đội của tôi vào lòng đất mẹ.

Nằm bên bờ sông, phía tây thành cổcạnh đường một là khu chợĐông Hà. Hợp lí cuộc đời như 1 phiên chợ chiều? tín đồ ta cứ vội vội vã vàng cung cấp mua? Anh thỉnh cầu, anh tha thiết ý muốn muốn những người sống trên mảnh đất này chớ khuấy đục loại đời để những người dân bạn của anh ấy nằm dưới này được yên nghỉ. Anh dùng hai lần từ bỏ “xin” trong một câu thơ. Ai đó khuấy đục chiếc đời là bao gồm tội với những người dân đã ngã xuống cho quốc gia có hòa bình, tự do thoải mái hôm nay.

Phải chăng, đây chính là những điều mà lại Lê Bá Dương muốn chia sẻ với bọn chúng ta. Bởi vì vậy, bạn dạng thảo thứ nhất của bài thơ Đò lên Thạch Hãn đã là một trong những bài thơ rấthay.Nó có giá trị riêng biệt của nó.

3. Bài thơ Đò lên Thạch Hãnđã được người sáng tác sửatheo gợi ý của chúng ta bè

Lê Bá Dương đọc bài thơ Đò lên Thạch Hãn cho các anh vắt Vũ, Đỗ Kim Cuông nghe. Các anh ấy cực kỳ thích bài xích thơ này, đồng thời có góp ý cùng khuyên Lê Bá Dương sửa lại nhằm đăng báo. Lê Bá Dương sẽ sửa và họ có bản cuối thuộc của bài xích thơ như sau:

Đò lên Thạch Hãn ơi chèo nhẹ

Có tuổi nhì mươi thành sóng nước

Vỗ yên ổn bờ, sống thọ ngàn năm.

Xem thêm: Hạnh Phúc Một Đời Chỉ Trong Tầm Tay Thôi, Davis Phanh

Lời bình:

So với phiên bản ban đầu, ở câu đầu trường đoản cú “xin” được thay bởi từ “ơi”. Câu thứ hai vẫn duy trì nguyên. Hai câu cuối được thay mới hoàn toàn.

Trong câu vật dụng nhất, từ “ơi” là thán từ. Ơi đính với điện thoại tư vấn đò. Ở nhiều địa phương, dân ta vẫn gọi: Ơi… đò, bớ… đò! Tiếng call vang vọng trên mênh man sóng nước. Tiếng gọi trôi theo cái sông. Vào bản ban đầu tác giả dùng từ “xin”. “Xin” biểu thị sự ý muốn ước về việc tĩnh lặng. “Ơi” biểu lộ sự rộng phủ theo ko gian, theo thời gian. Ơi… đò, bớ người vang vọng mãi một lời thông báo Đáy sông còn đó bạn tôi nằm.

Có tuổi nhì mươi thành sóng nước- một câu thơ nhức đáu. Một câu thơ làm cho thổn thức trái tim tôi. Tôi nhớ tới mức một chũm hệ “tuổi lịch lãm ra trận”. Cả một nắm hệ mười tám đôi mươi rời ghế trường phổ thông, trường đại học xung trận. Được huấn luyện và giảng dạy cấp tốc 2- 3 tháng, biết phun là xuất quân. Vào trận bắn xong, không biết tránh làn đạn phun trả. Lóng nga lóng ngóng. Lính bắt đầu toe mà. Tất cả anh còn chưa kịp bắn một viên đạn nào đã hy sinh. Vượt qua sông không bị thương, không hy sinh đã là tất cả chiến tích rồi. Gần cạnh mặt cùng với đối phương- hy sinh. Đi rước gạo, rước đạn- hy sinh. Đi hái rau- hy sinh. Đi mai táng đồng đội- hy sinh. Đưa đồng minh bị mến về tuyến đường sau- hy sinh… Cả một cố hệ tuổi 20 ra đi không về cùng với Mẹ. Những anh không bao giờ già như tôi, như các chị những anh. Các anh “mãi mãi tuổi hai mươi”!

Thế rồi tuổi nhì mươi của những anh thành sóng nước. Cái sông thực dường như không thấy nữa. Ta thấy một chiếc sông trọng tâm linh của tuổi trẻ, của tình yêu bạt mạng đang chảy hiền lành hòa, đang vỗ về những người mẹ, bạn cha, người vợ ngày tối trông ngóng. Ở tầm rộng lớn hơn, hầu như sóng nước ấyômấp, duy trì gìnđất nước này,vỗ yên ổn bờ trường tồn ngàn năm.

Hai câu thơ new Có tuổi nhị mươi thành sóng nước/Vỗ yên bờ trường tồn ngàn năm có sức khái quát rất cao. Một nạm hệ đã quyết tử vì sự trường tồn của đất nước. Tổ quốc cùng mỗi người bọn họ mãi mãi biết ơn các anh!

4. đông đảo dị bản

Dị phiên bản 1:

Đò xuôi Thạch Hãn xin chèo nhẹ

Đáy sông còn đó các bạn tôi nằm.

Có tuổi nhì mươi thành sóng nước

Vỗ yên bờ bãi mãi nghìn năm.

Dị bản 2:

Đò xuôi Thạch Hãn ơi chèo nhẹ

Đáy sông còn đó bạn tôi nằm.

Có tuổi nhị mươi thành sóng nước

Vỗ im bờ trường tồn ngàn năm

Dị bạn dạng 3 :

Đò xuôi Thạch Hãn xin chèo nhẹ

Đáy sông còn chúng ta tôi nằm

Có tuổi nhị mươi thành sóng nước

Vỗ yên bờ vĩnh cửu ngàn năm...

Dị bạn dạng 4:

Đò lên Thạch Hãn ơi chèo nhẹ

Đáy sông còn đó chúng ta tôi nằm

Có tuổi đôi mươi hòa sóng nước

Vỗ lặng bờ trường tồn ngàn năm...

Cuối cùng xin thông tin một lần nữa: bài bác thơ Đò lên Thạch Hãn của anh Lê Bá Dương đã được anh trần Bắc Hải- một fan KGU họ phổ nhạc.

Do tỷ lệ bom đạn không hề nhỏ và kéo dãn dài nên đa số bộ lực lượng Giải phóng miền nam bộ Việt Nam tử trận trong Thành cổ Quảng Trị phần nhiều bị vùi lấp. Tiết xương của các anh pha trộn đất thành cổ Quảng Trị. địa điểm đây được xây dừng thành khu vực yên nghỉ ngơi chung cho tất cả những người đang nằm trong lòng đất với khá nhiều cây xanh, đài tưởng niệm, bảo tàng... Hiện nay đang được đầu tư chi tiêu xây dựng khu di tích trở thành một khu dã ngoại công viên văn hóa, tưởng niệm với những hạng mục như đài tưởng niệm trung tâm, bảo tàng, đài bệnh tích sinh viên, vườn hoa cảnh.

Sau ngày dứt chiến tranh Việt Nam, cựu binh sỹ Lê Bá Dương và một vài đồng đội của ông thường niên đều về Quảng Trị tối thiểu một lần để tưởng niệm đầy đủ đồng đội quân Giải phóng miền nam Việt nam giới đã hy sinh và thả hoa xuống dòng sông Thạch Hãn. Khởi đầu từ đó, những năm gần đây, thường niên cứ vào ngày 27 tháng 7 (Ngày yêu quý binh liệt sĩ Việt Nam) cũng chính là gần thời điểm rằm mon bảy bao gồm lễ Vu Lan báo hiếu, tổ chức chính quyền tổ chức lễ thả đèn, thả hoa bên trên sông Thạch Hãn để tưởng niệm những người dân đã nằm lại trên Thành cổ ẩn bên trong 81 đêm ngày của trận đánh. Tự sau kỷ niệm 40 năm chiến đấu bảo vệ Thành cổ, ngoài những lễ thả hoa của những đoàn về thăm. Chủ yếu quyền- quần chúng. # thị xã liên tiếp tổ chức lịch trình "Đêm hoa đăng" vào ngày 14 âm lịch mỗi tháng để tưởng niệm và tri ân những nhân vật Liệt sĩ đã hy sinh trên loại sông lịch sử một thời này. Lịch trình đó đang trở thành nét văn hóa mới của thị làng mạc Quảng trị vào thời kỳ đổi mới.